Họ đối với kinh giáo, đối với giáo huấn của Thế Tôn không thành kính. Đối với thầy không thành kính.

Trích đoạn : Tịnh Độ Đại Kinh, giải diễn nghĩa . Tập 301
Trích đoạn :Phẩm thứ sáu Tập 2 - 6
Hòa thượng Tịnh Không chủ giảng

Đối chiếu với xã hội ngày nay mới hoát nhiên đại ngộ, giới luật thật sự rất quan trọng. Phát hiện được sự suy yếu của Phật giáo, nguyên nhân do đâu? Nguyên nhân là chúng ta xem thường giới luật. Bây giờ không có người giảng, không có ai làm gương. Có lẽ cũng có người làm nhưng họ ở trong thâm sơn cùng cốc, chúng ta không tiếp xúc được, không nhìn thấy được. Nhưng đây là nền tảng quan trọng nhất. Học Phật không bắt đầu từ đây chắc chắn không thể thành tựu.
Đối với những lời Ấn Quang đại sư nói: một phần thành kính được một phần lợi ích, mười phần thành kính được mười phần lợi ích. Đối với những câu nói này của ngài tôi có cảm xúc rất sâu sắc. Trong lúc dạy học, thầy giáo trên bục giảng hết lòng hết dạ để truyền đạt, nhưng học trò có được lợi ích hay không, thì phải xem trong lòng họ có được mấy phần cung kính. Họ đối với kinh giáo, đối với giáo huấn của Thế Tôn không thành kính. Đối với thầy không thành kính, chính là không thành kính đối với chính mình. Như vậy thì điều gì cũng không đạt được. Phật Bồ tát đến dạy bảo cũng vô ích.
Chính họ thật sự có tâm thành kính, thì thầy sẽ không bằng họ. Thầy giảng kinh, họ nghe rồi sẽ khai ngộ, sẽ chứng quả. Còn Thầy giáo chưa chứng quả, cũng chưa khai ngộ. Thầy giáo đọc theo trong kinh văn, theo trong chú giải mà giảng. Học trò nghe rồi hiểu được và đã khai ngộ. Nên người xưa nói “thanh xuất ư lam nhi thắng ư lam”. Đây chính là nói thầy giáo không phải là người rất tài ba, nhưng người học trò theo học lại vượt hơn cả thầy mình. Nguyên nhân là gì? Đó là tâm cung kính chân thành vượt trên thầy mình, nên thành tựu của học trò cũng hơn thầy. Tuy hơn thầy nhưng họ có đức hạnh, nên mặc dù thầy không bằng họ, họ vẫn luôn luôn tôn trọng thầy. Vì sao? Làm để người khác thấy. Đây chính là đức. Khinh mạn thầy là tội rất nặng. Vì ta khiến cho những người khác noi theo, thì sự tôn sư trọng đạo chẳng phải bị quí vị phá hủy sao? Thầy dù không tốt nhưng thầy cũng đã từng dạy ta. Nên vĩnh viễn nhớ ân của thầy, vĩnh viễn nhớ thầy. Làm một tấm gương tôn sư trọng đạo tốt. Đây chính là ta đang thật sự đề xướng hiếu đạo, đề xướng đạo nghĩa đối với thầy. Thật sự làm một tấm gương tốt cho tất cả chúng sanh. Phê bình giới luật chính là phỉ báng Phật pháp, người như vậy rất nhiều. Người giống thái độ của tôi khi mới học trên xã hội này rất nhiều, nhưng không ai dạy.
“Hoặc sảo năng trì giới, tiện tăng ngã mạn, tự tán huỷ tha, xỉ đàm tha nhân quá thất. Thị giai dĩ bệnh vi dược giả dã”.
Người như vậy rất nhiều. Thời xưa đã có rồi, họ trì giới rất nghiêm minh, nhân giới sanh định, nhờ định phát huệ, đây là bình thường. Họ trì giới rất miên mật, nhưng bị sai lệch nên đã đi vào ngõ rẽ. Vì sao? Vì trì giới rất giỏi nên sinh ra ngạo mạn, kêu ngạo. Cho rằng người khác không trì giới, người khác không bằng ta. Ta hơn họ nhiều, họ không được như ta. Ở đâu cũng la người khác phạm giới, phá giới, phê bình người ta. Đây là tự tán thán mình mà huỷ báng người khác. Như vậy là sai.
Người xưa có câu rất hay: “học vấn thâm thời ý khí bình”. Người càng có đạo đức, có tu dưỡng, có học vấn thì tâm bình khí hoà. Cho dù nhìn thấy người khác sai lầm rất lớn, cũng coi như không có việc gì. Từ đây để thấy được sự tu dưỡng. Mình mới trì được chút giới luật, đã tự cho rằng mình quá tài giỏi. Người xuất gia ở thế gian này đều không trì giới luật, tự cho rằng mình thanh cao hơn người khác, như vậy là sai. Người ta trì giới là được định và khai mở trí huệ, họ trì giới lại được ngạo mạn, được phiền não. Đây chẳng phải là quá sai lầm rồi sao? Không trì giới còn được, trì giới như vậy thì đoạ vào địa ngục A tỳ. Nên giới định huệ phải đi liền với nhau. Trì giới không được định là không có công phu trì giới, có công phu chắc chắn được tam muội. Có công phu của định chắc chắn khai trí huệ.
Trì giới tu định cuối cùng đều biến thành phiền não. Đó gọi là sai lầm quá lớn! Không phải giới luật sai, mà do dụng tâm sai. Trì giới cũng không sai, mà do tâm trì giới đó sai. Tâm tự tư tự lợi, cống cao ngã mạn. Ý niệm tổn người lợi mình vẫn chưa buông bỏ. Nên người học Phật nhất định phải ghi nhớ, một ngày cũng không được rời xa kinh giáo. Rời kinh giáo sẽ không giữ được chính mình, chắc chắn bị hoàn cảnh ảnh hưởng, chắc chắn bị hoàn cảnh dẫn dắt. Vì hoàn cảnh ngày nay quá phức tạp, sức mạnh mê hoặc quá lớn. Mê hoặc của danh văn lợi dưỡng, mê hoặc của tài sắc danh lợi. Ta có thể chống cự được sao? Ngoài việc hàng ngày nghe kinh, hàng ngày đọc kinh để từng giờ từng khắc cảnh tỉnh mình thì không có cách thứ hai. Nhập thất không được, ở trên núi cũng không được, vẫn là suy nghĩ lung tung. Đặc biệt là hiện nay, núi có cao mấy đi nữa thì vẫn có thể xem được ti vi. Ti vi là ô nhiễm số một. Cho nên cần nương tựa vào thiện tri thức, đừng xa rời thiện tri thức. Đây là sự lựa chọn thông minh nhất