TÍN NGƯỠNG VÀ TU HÀNH CÓ GÌ KHÁC NHAU

NGUYÊN TÁC: PHÁP SƯ TỊNH TÔNG
Người Dịch: Nhuận Mãn Qua
Người Đọc: Minh Thiện
------------
Hỏi: Xin hỏi tín ngưỡng và tu hành có gì khác nhau?
Đáp: Hai điều này có khác nhau, có liên hệ với nhau. Tín ngưỡng là an tâm, tu hành là thực hành. Tín ngưỡng chính là ý thức chủ quan bên trong; tu hành là hành vi bên ngoài. Nhưng, hành vi bên ngoài được dẫn khởi từ tín ngưỡng bên trong. Từ tín đã dẫn tới hành; từ hành, chứng minh rằng tín ngay từ đầu đã đúng đắn: vì vậy gọi là “tín hành một thể”.
Ví như niệm Phật, chúng ta tin rằng niệm Phật A-di-đà có thể đến thế giới Tây phương Cực Lạc, đây chính là tín ngưỡng của chúng ta. Vậy tu hành thì sao? Chúng ta niệm niệm xưng niệm Nam-mô A-di-đà Phật, “Nam-mô A-di-đà Phật …” chính là tín ngưỡng bên trong, phát động hành vi bên ngoài. Vậy chúng ta cứ tiếp tục niệm, niệm niệm không bỏ, cho tới khi lâm chung, Phật A-di-đà tiếp dẫn chúng ta vãng sanh thế giới Tây phương Cực Lạc rồi. “Ồ, đã đạt được rồi”, tín ngưỡng của chúng ta đã thực hiện được, chứng minh tín ngưỡng của chúng ta không hư dối.
Đồng thời, bản thân tín ngưỡng đúng đắn, cũng có thể nói là một loại tu hành. Ví dụ nói pháp môn Tịnh Độ giảng “tin sâu hai loại cơ pháp”, phải tin sâu mình là phàm phu tội ác sinh tử, tin sâu Phật A-di-đà cứu độ hạng phàm phu như vậy, xưng niệm danh hiệu Di-đà chắc chắn vãng sanh. Có tin ngưỡng như vậy, cũng có thể nói bản thân điều này chính là một loại tu hành: bạn rất khiêm tốn, rất ấm áp, bạn rất kính ngưỡng Phật A-di-đà, bạn rất nhẹ nhàng. Trong tín ngưỡng, cũng có nội hàm như vậy. Vậy tu hành thì sao ? Đương nhiên cũng là một loại tín ngưỡng. Họ tu hành cái gì ? Tu hành phương diện mà họ tín ngưỡng. Vì vậy cả hai có sự khác biệt, cũng có mối liên quan với nhau.
So ra, pháp môn Tịnh Độ chú trọng tín ngưỡng ----- tín ngưỡng là chính, cũng có tu hành. “Tín ngưỡng là chính”, giống như “pháp khó tin” mà trong kinh A-di-đà có đề cập, trong kinh Vô Lượng Thọ giảng về “khó trong khó, không qua được khó này”, trong tông chỉ tông Tịnh Độ có nói “tin nhận sự cứu độ của Phật A-di-đà”, nguyện thứ 18 chính là nói “chí tâm tin ưa, muốn sanh về nước tôi”. Hạnh của pháp môn Tịnh Độ, gọi là “dị hành đạo”, đơn giản, dễ dàng ----- miệng xưng Phật hiệu. Trong văn Bản nguyện nói “cho đến mười niệm”, trong Quán kinh, hạ phẩm nói “xưng Nam-mô A-di-đà Phật”, Bồ-tát Long Thọ thì nói “dị hành đạo” “an lạc môn”, Pháp sư Đàm Loan nói “tha lực”, hạnh tha lực, thực sự dễ dàng.
Vậy Thánh đạo môn thì sao ? Cũng có tín, cũng có hạnh, nhưng vẫn coi trọng hạnh nhiều hơn. “Tam học lục độ”, đây chính là hạnh trong tu hành. Vậy tín thì sao ? Dĩ nhiên phải có tín tâm với Tam bảo, với giáo lý căn bản của Phật pháp, như tin tất cả chúng sanh đều có Phật tánh, tin nhân quả luân hồi, tin tạo nghiệp nhận quả báo, đọa lạc. Đây là tín và hạnh của Thánh đạo pháp môn, được gọi là “nan hành đạo”. “Hạnh” cực kỳ khó; “tin” tất cả chúng sanh đều có Phật tánh, thì ngược lại khá dễ dàng.

Nam-mô A-di-đà Phật