Kim Cang Quyết Nghi - Thiền Sư Hám Sơn

KIM CANG QUYẾT NGHI
Tam Tạng Pháp sư Cưu Ma La Thập, đời Dao Tần dịch.
Sa môn Hám Sơn Thích Đức Thanh ở Tào Khê, đời Minh soạn - Việt Dịch: Hạnh Huệ
Hai chữ Kim Cang, nhiều người giải nghĩa dựa trên tính bền chắc sắc bén có thể cắt đứt. Đây là nói phiếm. Nhưng ở Tây Vức có của báu Kim Cang, báu này rất bền chắc chẳng thể hư hoại, lại phá hoại được tất cả vật. Nếu lấy báu này để dụ cho Bát Nhã đoạn trừ được phiền não, thì tuy gần với lý, nhưng đều chẳng phải ý Phật, chỉ là tri kiến theo thói xưa tầm thường.

Bởi vì Bát Nhã là trí tuệ, chính là tâm của Phật, tức là trí huệ Phật; Ba La Mật nghĩa là đến bờ bên kia. Là chỉ chỗ cùng cực của tâm.

Nay để Kim Cang Bát Nhã Ba La Mật là biểu thị ý nghĩa của kinh này, đặc biệt hiển lộ một mảnh tâm Kim Cang của Phật.

Ngoài ra tâm Kim Cang là bổn tâm tu nhơn chứng quả của Phật. Nay đức Phật ra đời giáo hóa chúng sanh toàn dùng tâm này. Ngài dạy Bồ Tát dùng tâm Kim Cang làm gốc tu nhơn, làm cửa đầu tiên để vào Đại thừa. Vì thế nên đặc biệt chỉ ra tâm Kim Cang để dứt nghi. Vì tâm này chẳng phải là thường tình của chúng sanh ở thế gian, nên cả thế gian chẳng thể biết Phật. Lại nữa Phật vốn chẳng phải là người thế gian, mà nay bỗng nhiên đến nhân gian thì người người thấy sanh nghi. Và những việc làm hằng ngày của Phật, việc việc đều chẳng đồng, nói năng chẳng đồng, quy củ chẳng đồng với thế gian, mọi sự cùng thế gian trái nhau. Nên làm động khiến người thấy sanh nghi. Vì thế các vị Thiên, Ma vương muốn hại Phật; Điều Đạt, A Xà Thế muốn giết Phật. Rồi tất cả mọi người đều phỉ báng Phật. Nên Phật nói: “Ta ra đời tất cả Trời, Người, A Tu La, ngoại đạo, Ma vương đều phải kinh sợ, nghi hoặc”. Đúng thế! Chẳng những Trời, Người sanh nghi, mà các bậc Thượng thủ trong hàng đệ tử như Ca Diếp v.v… cũng đều nghi Phật. Vì pháp nói ra chợt không, chợt có, chợt phải, chợt trái, hoặc khen hoặc chê, hoặc khuyến khích hoặc la rầy, toàn không có lời nhất định. Nên các đệ tử nghe pháp đều nghi và không tin. Vì thế họ nói rằng “Chẳng phải ma giả làm Phật, làm não loạn tâm ta ư?”. Bậc Thượng thủ còn như thế, thì có thể biết kẻ tân học ra sao!